Basty bet

КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЖАҢҒЫРУ – ӘДІЛЕТТІ ҚОҒАМҒА БАСТАЙТЫН ЖОЛ

Кез келген мемлекеттің даму деңгейі оның экономикалық әлеуетімен ғана емес, құқықтық жүйесінің сапасымен, азаматтардың құқығының қорғалуымен және қоғамдағы әділеттілік қағидаттарының орнығуымен өлшенеді. Осы тұрғыдан алғанда, Конституция – ел дамуының стратегиялық бағытын айқындайтын, мемлекеттік институттардың қызметіне негіз болатын маңызды құжат.

Жаңа Конституцияны қабылдау немесе конституциялық нормаларды жаңарту – мемлекеттің қоғамдық өзгерістерге бейімделуінің көрінісі. Бұл үдерістің негізгі мақсаты – құқықтық мемлекетті нығайту, басқару жүйесінің тиімділігін арттыру және азаматтардың мемлекет ісіне араласу мүмкіндігін кеңейту.

Ең алдымен, Конституцияның өзегінде адам және оның қадір-қасиеті тұруы қажет. Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, олардың заң алдындағы теңдігін қамтамасыз ету, әлеуметтік әділеттілікті орнықтыру – кез келген демократиялық мемлекеттің басты міндеті. Құқықтық мемлекетте заң баршаға ортақ талап болуы тиіс. Заңның үстемдігі лауазымына немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан әрбір адамның жауапкершілігін айқындайды.

Екінші маңызды мәселе – мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру. Қоғамның сұранысы өзгерген сайын басқару тетіктері де заман талабына сай жаңарып отыруы керек. Ашықтық, есептілік, шешім қабылдау үдерісіндегі жариялылық және мемлекеттік органдар жұмысының тиімділігі – халық сенімін арттыратын негізгі факторлар.

Үшіншіден, азаматтық қоғамның рөлін күшейту маңызды. Елдің болашағына қатысты шешімдер қабылдау кезінде халықтың пікірі ескеріліп, қоғамдық диалогқа кең мүмкіндік берілуі қажет. Себебі мемлекеттің тұрақты дамуы билік пен қоғам арасындағы өзара сенімге, ортақ мақсат пен жауапкершілікке негізделеді.

Конституциялық өзгерістердің нәтижесі әрбір азаматтың күнделікті өмірінен көрініс табуы тиіс. Білім беру, денсаулық сақтау, еңбек, әлеуметтік қорғау, кәсіпкерлік және қоғамдық қауіпсіздік салаларындағы құқықтық кепілдіктердің тиімді жүзеге асуы – Ата Заңның қоғамдық маңызын арттырады.

Алайда әділетті қоғамды тек заңдар арқылы қалыптастыру мүмкін емес. Ол үшін құқықтық сауаттылықты арттыру, заңға құрметпен қарау, азаматтық белсенділікті дамыту және әр адамның өз міндетіне жауапкершілікпен қарауы қажет.

Жаңа Конституцияның басты құндылығы да осында. Ол мемлекеттің даму бағытын айқындап қана қоймай, қоғамның ортақ жауапкершілігін қалыптастыруға ықпал етуі тиіс. Өйткені әділеттілік үстемдік құрған, заңға құрмет көрсетілген және адам құқығы қорғалған елдің болашағы да берік болады.

Таңдаулы материалдар

Close