Basty bet
Конституция – адам құқығы мен әділдіктің басты кепілі
Конституция – адам құқығы мен әділдіктің басты кепіл
Конституция – елдің қоғамдық және мемлекеттік құрылымын реттейтін негізгі заң ғана емес, сонымен қатар адам құқықтары мен бостандықтарының сақталуына негіз болатын маңызды құжат. Оның қағидалары әр азаматтың күнделікті тыныс-тіршілігімен тығыз байланысты. Білім алу, мамандық бойынша еңбек ету, денсаулығын қорғау және заңды мүдделерін жүзеге асыру секілді мүмкіндіктердің барлығы құқықтық мемлекеттің негізгі ұстанымдарымен сабақтасады.
Мемлекеттің басты міндеттерінің бірі – адамның қадір-қасиетін құрметтеу, оның өмірі мен бостандығын қорғау. Әрбір азаматтың құқығы оның қоғамдағы мәртебесіне, кәсібіне немесе материалдық жағдайына қарай шектелмеуі тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, Ата Заңда бекітілген нормаларды түсіну және оларды күнделікті өмірде басшылыққа алу әр адам үшін маңызды. Себебі өз құқығын білетін азамат заңсыз әрекеттерге қарсы тұрып, өз мүддесін сауатты қорғай алады.
Құқықтық қағидалардың іс жүзінде орындалуы еңбек, білім және медицина салаларынан айқын көрінеді. Жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қарым-қатынаста еңбек заңнамасының сақталуы, қауіпсіз жұмыс ортасының қамтамасыз етілуі және қызметкерлердің заңды талаптарының ескерілуі ерекше мәнге ие. Сол сияқты, өскелең ұрпақтың білім алуына қолайлы жағдай жасау, ал тұрғындардың медициналық қызметтерді пайдалануына мүмкіндік беру – халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған маңызды міндеттер.
Технология дамыған заманда азаматтардың құқықтарын қорғау мәселесі жаңа сипатқа ие болуда. Әсіресе интернет кеңістігінде жеке деректердің сақталуы, хат алмасу құпиясының бұзылмауы және адамдар туралы мәліметтердің рұқсатсыз таратылуына жол бермеу өзекті болып отыр. Сондықтан әрбір қолданушы әлеуметтік желілерде ақпарат бөліскенде сақтық танытып, өзінің де, өзгелердің де жеке өміріне құрметпен қарауы қажет.
Заң талаптарын білу жеткіліксіз, оны қажет жағдайда дұрыс қолдана білу де маңызды. Егер азаматтың заңды құқығына нұқсан келсе, ол құзырлы мекемелерге өтініш беру, тиісті мамандардан кеңес алу немесе заң көмегіне жүгіну тәртібін білуі керек. Бұл ретте мемлекеттік органдардың ашықтығы, өтініштердің белгіленген мерзімде қаралуы және азаматтардың мүдделеріне заң аясында қолдау көрсетілуі қоғамдағы әділдік қағидатын нығайтады.
Ата Заңның қоғамдағы орны оның мәтінде жазылған ережелерімен ғана емес, сол ережелердің өмірде қаншалықты сақталатынымен айқындалады. Құқықтары қорғалғанын сезінген, заңға сенім артқан азаматтар қоғамның тұрақтылығы мен дамуына үлес қосады. Сондықтан Конституцияны құрметтеу, оның талаптарын сақтау және құқықтық мәдениетті қалыптастыру – мемлекет пен әрбір азаматқа ортақ жауапкершілік.