Жамбыл облысы соңғы жылдары әлеуметтік-экономикалық даму бағытында тұрақты өсім көрсетіп келеді. Өнеркәсіп өндірісінің артуы, инвестиция көлемінің ұлғаюы, инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асуы және кәсіпкерлікті қолдау өңір экономикасының дамуына берік негіз қалыптастырып отыр. Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша аймақта оң динамика сақталып, өңір индустриялық-аграрлық аймақ ретінде экономикалық әлеуетін кезең-кезеңімен нығайтып келеді, деп хабарлайды baq-orda.kz.
Өңірлік өнім көлемі өсуде
Өңір экономикасының негізгі көрсеткіштерінің бірі – жалпы өңірлік өнім. Соңғы мәліметтерге сәйкес, Жамбыл облысының жалпы өңірлік өнімі 2,75 миллиард АҚШ долларына жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,5 пайызға артқан. Бүгінде облыстың республика экономикасындағы үлесі шамамен 2,3 пайызды құрайды. Бұл өңірдің экономикалық әлеуеті біртіндеп күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Өнеркәсіп саласы қарқын алды
Өнеркәсіп облыс экономикасының негізгі қозғаушы күштерінің бірі болып қала береді. Қазіргі таңда өңірде 900-ден астам өнеркәсіп кәсіпорны жұмыс істейді, онда 40 мыңнан астам адам еңбек етеді.
Өткен жылдың алғашқы 10 айының қорытындысы бойынша өнеркәсіп өндірісінің көлемі 1,1 триллион теңгеден асып, саладағы өсім 17 пайызды құрады. Өнеркәсіп құрылымында өңдеу секторына ерекше үлес тиесілі – оның үлесі 63 пайызға жетеді.
Жамбыл облысы еліміздің химия өнеркәсібінде маңызды орын алады. Аймақта Қазақстан бойынша сары фосфордың, натрий триполифосфатының, натрий цианидінің және аммофостың 100 пайызы өндіріледі. Сонымен қатар республикада өндірілетін қанттың шамамен 40 пайызы да осы өңірдің үлесіне тиесілі.
Инвестициялар көлемі артып келеді
Аймақтың тұрақты дамуына инвестициялық белсенділік үлкен серпін беруде. 2025 жылдың 10 айында облыс экономикасына 553 миллиард теңге инвестиция тартылған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,4 есеге жоғары.
Қазіргі таңда өңірде ауқымды инвестициялық портфель қалыптасқан. 2029 жылға дейін жалпы құны 4,1 триллион теңгені құрайтын 62 ірі жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Бұл жобалардың нәтижесінде 8,3 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде.
Инвесторларды тарту мақсатында индустриялық инфрақұрылым да қарқынды дамуда. «Jibek Joly» арнайы экономикалық аймағында 16 компания тіркеліп, алаңның жүктемесі 86,7 пайызға жеткен. Сонымен қатар өңірдегі индустриялық алаңдарда шамамен 40 мың шаршы метр өндірістік ғимарат пайдалануға берілген.
Негізгі салаларда өсім бар
Экономиканың басқа да салаларында оң көрсеткіштер байқалады. Соңғы есепті кезеңдер бойынша өнеркәсіп көлемі 23,6 пайызға, құрылыс саласы 22,1 пайызға, көлік саласы 11,2 пайызға, байланыс қызметтері 7,7 пайызға, сауда 2,5 пайызға өскен. Ауыл шаруашылығы саласында да 0,7 пайыздық өсім тіркелген.
Жалпы алғанда, облыстың экономикалық өсімі 9,8 пайызды құрап, бұл көрсеткіш республика бойынша орташа деңгейден жоғары болып отыр.
Құрылыс саласы белсенді дамуда
Жамбыл облысында құрылыс саласы соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. Инвестициялық жобалардың жүзеге асуы, өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның кеңеюі өңірдің құрылыс секторын экономиканың маңызды драйверіне айналдырды.
Өткен жылдың қорытындысы бойынша негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 764,5 миллиард теңгені құрап, бір жыл ішінде 38,8 пайызға артқан. Бұл қаражаттың едәуір бөлігі өндірістік нысандар мен инженерлік инфрақұрылымды дамытуға бағытталған.
2025 жылы облыста жалпы құны 175,2 миллиард теңгені құрайтын 30-ға жуық инвестициялық жобаны іске қосу жоспарланған. Соның нәтижесінде жаңа өндіріс орындары салынып, логистикалық нысандар бой көтеріп, бизнес инфрақұрылымы кеңейіп келеді.
Ірі жобалардың бірі – «Jibek Joly» арнайы экономикалық аймағында жел электр станцияларына арналған компоненттер шығаратын зауыттың құрылысы. Жобаның құны 53,6 миллиард теңгені құрайды. Кәсіпорын іске қосылғаннан кейін шамамен 300 жаңа жұмыс орны ашылады.
Сонымен қатар Тараз қаласында индустриялық аймақтың инженерлік инфрақұрылымы жаңартылып жатыр. Жолдар, электр желілері, газ құбырлары, су және кәріз жүйелері салынуда. Бұл жұмыстар 2025–2026 жылдарға жоспарланған.
Агроөнеркәсіптік салада да жаңа инфрақұрылым нысандары салынуда. Мысалы, Байзақ ауданында қуаттылығы 15 мың тонна болатын заманауи көкөніс сақтау қоймасы пайдалануға берілді. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау мүмкіндігін арттырып, маусымдық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.
Жаңа инвестициялық жобалар іске асады
Алдағы жылдары өңірде ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жалғасады. Қазіргі уақытта жалпы құны 5,6 триллион теңгені құрайтын 116 жобадан тұратын инвестициялық портфель қалыптастырылған. Бұл жобаларды іске асыру 2026–2029 жылдарға жоспарланған.
Соның ішінде 2026 жылы 471 миллиард теңге көлеміндегі 47 жобаны іске асыру көзделіп отыр. Бұл жобалар өнеркәсіп, энергетика, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, логистика және инфрақұрылым салаларын қамтиды.
Ауқымды жобалардың бірі – жылына 1 миллион тоннаға дейін минералды тыңайтқыш өндіретін ірі химиялық кешеннің құрылысы. Бұл кәсіпорын іске қосылған жағдайда өңірдің химия өнеркәсібіндегі әлеуеті айтарлықтай артып, жаңа жұмыс орындары ашылады.
Сонымен қатар Тараздағы индустриялық аймақта инфрақұрылым толық аяқталғаннан кейін шағын өнеркәсіптік аймақ құру жоспарланып отыр. Мұнда шыны, есік, бетон бұйымдары, құрғақ құрылыс қоспалары және тамшылатып суару жүйелерін шығаратын кәсіпорындар орналастырылады.
Бұдан бөлек, Талас, Сарысу, Меркі аудандарында және Құлан ауылында индустриялық субаймақтар құру жұмыстары жүргізілуде. Бұл өңір экономикасын теңгерімді дамытуға және ауылдық жерлерге инвестиция тартуға мүмкіндік береді.
Алдағы жылдары инвестициялық жобаларды жүзеге асыру нәтижесінде өңірде 20 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарланып отыр.
Әлеуметтік салаға да басымдық берілуде
Экономиканың өсуі әлеуметтік саланың дамуына да оң әсер етуде. Соңғы жылдары облыс бюджеті айтарлықтай ұлғайып, 557,5 миллиард теңгеден 727,9 миллиард теңгеге дейін өсті. Бұл 30,6 пайыздық өсімді көрсетеді.
Бюджет қаражатының басым бөлігі білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға бағытталуда. Мәселен, бюджет шығыстарының шамамен 47 пайызы білім беру жүйесіне жұмсалады.
Тұрақты даму бағыты сақталады
Жалпы алғанда, Жамбыл облысы өнеркәсіпті дамыту, инвестиция тарту және кәсіпкерлікке қолайлы орта қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Инфрақұрылымды жаңғырту, жаңа өндіріс орындарын іске қосу және ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру өңір экономикасының тұрақты дамуына мүмкіндік беруде.
Сарапшылардың пікірінше, бұл үрдіс алдағы жылдары да жалғасып, облыс тұрғындарының өмір сапасын арттыруға ықпал етпек.
