Зайырлы мемлекет пен діннің арақатынасы – қазіргі қоғамдағы маңызды әрі көпқырлы тақырыптардың бірі. Бұл мәселе мемлекет пен діннің өзара ықпалдастығын, олардың қоғам өміріндегі орнын және әрқайсысының шекарасын анықтауға бағытталған.
Зайырлы мемлекет дегеніміз – мемлекеттік билік пен діни институттардың бір-бірінен бөлінген жүйесі. Мұндай мемлекетте ешбір дін ресми немесе міндетті болып саналмайды, ал азаматтарға ар-ождан және діни сенім бостандығы қамтамасыз етіледі. Бұл қағидат адамдардың әртүрлі сенімдер мен көзқарастарға ие болуына қарамастан, тең құқықта өмір сүруіне мүмкіндік береді.
Зайырлылықтың негізгі принциптерінің бірі – мемлекеттің діни ұйымдардың ішкі ісіне араласпауы және керісінше, діни ұйымдардың мемлекеттік саясатқа тікелей ықпал етпеуі. Бұл қағида қоғамда діни негіздегі қақтығыстардың алдын алып, тұрақтылықты сақтауға ықпал етеді. Сонымен қатар, білім беру, заң шығару және мемлекеттік басқару жүйелері діни нормаларға емес, зайырлы, ғылыми және құқықтық негіздерге сүйенеді.
Дегенмен, зайырлы мемлекет дінді жоққа шығармайды. Керісінше, ол барлық діндерге құрметпен қарап, олардың еркін қызмет етуіне жағдай жасайды. Діни ұйымдар рухани тәрбие, адамгершілік құндылықтарды насихаттау және қайырымдылық қызмет арқылы қоғамға оң ықпал ете алады.
Сондықтан зайырлылық – дінге қарсы ұстаным емес, әртүрлі сенімдердің бейбіт қатар өмір сүруінің кепілі.
Қазіргі таңда жаһандану үдерісі мен ақпараттық кеңістіктің кеңеюі діни көзқарастардың да өзгеруіне әсер етуде. Осыған байланысты зайырлы мемлекеттер үшін діни экстремизм мен радикализмнің алдын алу маңызды міндеттердің біріне айналды. Бұл бағытта құқықтық реттеу, ағартушылық жұмыс және діни сауаттылықты арттыру шаралары үлкен рөл атқарады.
Қорытындылай келе, зайырлы мемлекет – қоғамдағы тұрақтылық пен келісімді қамтамасыз етудің тиімді моделі. Ол әрбір азаматтың сенім еркіндігін сақтай отырып, мемлекет пен діннің үйлесімді әрі шектеулі өзара байланысын қалыптастырады. Осындай теңгерім арқылы ғана көптүрлі қоғамда бейбітшілік пен өзара құрмет орнығады.
Ғани Жұбаев,
Қызыларық ауылдық округі әкімі аппаратының
бас маманы
